Βρέσθενα : Η ιστορια των Βρεσθένων, Σπ. Π. Σπηλιάκου : Πρόλογος

Η Ιστορία των Βρεσθένων, Σπήλιου Π. Σπηλιάκου, 1928
Η Ιστορία μας (Πρόλογος)

Ευχαρίστως δέχθηκα την αγγελία της έκδοσης του περιοδικού μας(1) και με προθυμία προσφέρθηκα με τη γραφίδα μου να συντελέσω στο σκοπό του, ο οποίος είναι για όλους μας και πρέπει να είναι ιερός.

Δε μπορώ παρά να εκφράσω τη συγκίνησή μου βλέποντας τους πόθους μας να πραγματοποιούνται και το χωριό μας να προοδεύει, τα συγχαρητήριά μου και συνάμα τις ευχαριστίες μου σε όσους γενικά συνετέλεσαν στην έκδοση του περιοδικού και επί πλέον τη χαρά μου, διότι θα μπορέσω από την παρούσα στήλη να δώσω προσφιλές ανάγνωσμα στους Βρεσθενίτες, την Ιστορία της Πατρίδας μας.

Το έργο, το οποίο τώρα παρουσιάζω στους αναγνώστες μου, έγραψα όχι, βέβαια, για να συμπληρώσω την Ιστορία της Ελλάδος, αλλά για διατήρηση της Ιστορίας των Βρεσθένων, η οποία, αν και αξιόλογη, δεν έχει γραφτεί από κανέναν και μετά από λίγο πιθανόν να εξέλιπε τελείως, αν δεν γραφόταν από κάποιον μεταγενέστερό μου, που θα διακατεχόταν και αυτός από τα ίδια με μένα πατριωτικά αισθήματα.

Η ιστοριογραφία είναι έργο επίπονο, και έχει ανάγκη από πολύ κόπο και πολλές γνώσεις. Το έργο αυτό γίνεται περισσότερο επίπονο, αφού χρειάζεται εμβάθυνση και σοβαρή προσοχή, αλήθεια και έλλειψη παθών. Ιστορία δηλαδή μιας χώρας σημαίνει, αληθινή περιγραφή των γεγονότων που έλαβαν χώρα σ' αυτή σε διάφορες εποχές. Ο ιστοριογράφος πρέπει να έχει υπόψη του δύο πράγματα, τις βάσεις ,ας 'πούμε, πάνω στις οποίες αυτός δικαιούται να οικοδομήσει, τα έγγραφα ντοκουμέντα (πειστήρια) και την παράδοση, εφ' όσον αυτή είναι λογική, καθολική και ομοιόμορφη. Κυριότερη όμως βάση είναι τα έγγραφα ντοκουμέντα, επειδή συμβαίνει πολλές φορές, τα γεγονότα, που έλαβαν χώρα σε μια μακρινή εποχή, να μην έχουν γραφτεί, αλλά απλά να παρακολουθούνται και να παραδίδονται από γενιά σε γενιά, οπότε, άλλοτε μεν παραμορφώνονται σε τέτοιο σημείο, ώστε να απέχουν εντελώς από την αλήθεια, και άλλοτε να εξαλείφονται τελείως και έτσι να μένει κενό στην ιστορία που ο ιστοριογράφος να μην μπορεί να εξερευνήσει .

Αυτό, αν και λυπηρό, είναι όμως αναπόφευκτο, όχι μόνο για την Ιστορία η οποία αποκλειστικά μας ενδιαφέρει, αλλά γενικά, αφού η ακριβής εξιστόρηση των γεγονότων και η διείσδυση στα ήθη και έθιμα μακρινών εποχών γίνεται ακατόρθωτη, πολύ περισσότερο μάλιστα σε έναν τόπο που μέχρι στιγμής μένει ανεξερεύνητος. Γι' αυτό ζητώ εκ των προτέρων τη συγγνώμη των αναγνωστών μου, αν περιπέσω κι' εγώ σ' αυτή την ασάφεια.

Έχοντας υπόψη μου τα παραπάνω και ενθαρρυνθείς από πολλά συγγράμματα, ιδίως αυτών του κ. Φαίδωνος Κουκουλέ, ο οποίος, πρέπει να ομολογήσουμε είναι ο μόνος που έθεσε τις βάσεις στην Ιστορία των Βρεσθένων, υιοθετώντας επιπλέον και όσα η παράδοση αναφέρει, επιχείρησα τη συγγραφή αυτής της ιστορίας, χωρίς να θέλω να κρίνω αυτούς που έγραψαν σποραδικά για τα Βρέσθενα, ούτε να θεωρηθώ ότι αντιγράφω όσα αυτοί έγραψαν, διότι όλα όσα έχουν γραφτεί απ' αυτούς τα έχω υπόψη μου.

Η ιστορία των Βρεσθένων συνδέεται με γεγονότα των προ Χριστού χρόνων και εξελισσόμενη άλλοτε μεν κανονική άλλοτε δε σκοτεινή, φτάνει μέχρι τα χρόνια μας. Και λέγοντας "σκοτεινή", εννοώ ότι σε πολλά σημεία, δυστυχώς, ούτε η παράδοση ούτε η ιστορία μάς επιτρέπουν να γράψουμε πράγματα και να εξαναγκάσουμε τους αναγνώστες να τα εκλάβουν και να τα πιστέψουν ως πραγματικότητες. Πάντως, όμως, έχει γραφτεί, με όση ειλικρίνεια γίνεται και ως τέτοια δίνεται στους αναγνώστες, απ' τους οποίους και πάλι ζητώ τη συγγνώμη τους αν κάπου βρουν ότι κάνω λάθος.

Σπήλιος Σπηλιάκος

(1) Εννοεί το περιοδικό "Ο ΟΙΝΟΥΝΤΙΟΣ", 1927.

Σπήλιος Π. Σπηλιάκος