Βρέσθενα : Η ιστορια των Βρεσθένων, Σπ. Π. Σπηλιάκου : Εισαγωγικό σημείωμα

Η Ιστορία των Βρεσθένων, Σπήλιου Π. Σπηλιάκου, 1928
Μέρος 1ον. Εισαγωγικό σημείωμα

Αισθάνομαι ιδιαίτερα ευτυχής που έτυχε σε μένα ο κλήρος να φέρω πάλι στο φως της δημοσιότητας, μετά από 70 χρόνια, ορισμένα αποσπάσματα ενός έργου αγάπης προς τα Βρέσθενα, της "Ιστορίας των Βρεσθένων", του αείμνηστου θείου μου Σπήλιου Π. Σπηλιάκου. 

Ο Σπήλιος Π. Σπηλιάκος γεννήθηκε στα Βρέσθενα, το Μάρτιο του 1907. Ήταν ένα από τα δέκα (10) παιδιά του Παναγιώτη Σπ. Σπηλιάκου (του γνωστού "δικού μας" μπάρμπα-Δάσκαλου) και της Σταυρούλας (το γένος Σγουρίτσα).

Ίσως το λόγιο περιβάλλον μέσα στο οποίο γεννήθηκε και μεγάλωσε, ίσως η ιδιοσυγκρασία του ή - το πιθανότερο - και τα δύο μαζί, συνέβαλαν στο να εκδηλωθούν στο νεαρό Σπήλιο από πολύ νωρίς οι πνευματικές του ανησυχίες. Πως αλλοιώς μπορεί να εξηγήσει κάποιος, ότι το βιβλίο του "Η Ιστορία των Βρεσθένων" εκδόθηκε το 1928 (Αθήνα, Τυπογραφείο Κ. Καμινάρη), όταν δηλαδή ο Σπήλιος Π. Σπηλιάκος ήταν μόλις 21 ετών! Σε μια ηλικία που άλλοι νέοι ψάχνουν να βρουν το δρόμο τους, ο Σπήλιος Π. Σπηλιάκος εκδίδει ένα βιβλίο, που η συγγραφή του απαιτεί ατέλειωτες ώρες έρευνας ιστορικών κειμένων και αρχείων, προκειμένου να συλλέξει και διασταυρώσει τις πληροφορίες που του χρειάζονται για ένα ιστορικό βιβλίο. Αλλά και πιο νωρίς, το 1926, σε ηλικία 19 ετών, εκδίδει το διήγημα "Μέσ' στα κατάβαθα του Άδη".Την ίδια περίοδο, (1927 - 1929), στο περιοδικό " Ο ΟΙΝΟΥΝΤΙΟΣ", συναντάμε άρθρα του για "Το Ελληνικό Σχολείο των Βρεσθένων", για τον "Νικόλαο Πηλάλα", για τον "Αθανάσιο Ματάλα" και για το "Θεοδώρητο - Επίσκοπο Βρεσθένης". Για το Θεοδώρητο Β΄- Επίσκοπο Βρεσθένης, είχε συγκεντρώσει πολλά ιστορικά στοιχεία, σχετικά με τη ζωή, την κοινωνική δράση και τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Ιεράρχη στην Ελληνική Επανάσταση του 1821. Δυστυχώς όμως, δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει αυτό το έργο. Πολλά επίσης άρθρα του δημοσιεύτηκαν στο μηνιαίο περιοδικό της Λακωνίας "Νέα Λακεδαίμων". Το 1961, εκδίδει το σπουδαίο ιστορικό έργο "Η συνέλευση των Καλτεζών και η πρώτη Πελοποννησιακή Γερουσία" (Πειραιάς, Εκδόσεις Ελληνικής Αυτογνωσίας).

Ευτύχησε να ζήσει στα χρόνια της ακμής των Βρεσθένων, δηλαδή τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα, τότε που ο πληθυσμός των Βρεσθένων ήταν μεγάλος και οι δραστηριότητες των κατοίκων τους σημαντικές. "Δεν δύναμαι παρά να εκφράσω την συγκίνησίν μου, βλέπων τους πόθους μας πραγματοποιουμένους και το χωρίον μας προοδεύον …………" γράφει ο ίδιος στον πρόλογο του βιβλίου του "Η Ιστορία των Βρεσθένων". Πράγματι, τι άλλο παρά "συγκίνηση" μόνο θα μπορούσε να αισθάνεται ένας άνθρωπος της ποιότητας του Σπήλιου Π. Σπηλιάκου. Όσοι τον γνώρισαν, ασφαλώς θα θυμούνται την καλοσύνη, την απλότητα και την ηρεμία που τον διέκριναν, χαρακτηριστικά που αποτυπώνονταν σ' ένα γαλήνιο και γελαστό πρόσωπο. Και θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό, που πρόλαβα και γνώρισα, έστω και λίγο, τον σπουδαίο αυτό άνθρωπο.

Στο Δημόσιο βίο της Ελλάδος, ο Σπήλιος Π. Σπηλιάκος προσέφερε ποικιλοτρόπως και από πολύ σημαντικές θέσεις. Χρημάτισε κατά καιρούς Διευθυντής του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων στον Πειραιά, Διευθυντής της Τράπεζας Βιομηχανικής Ανάπτυξης καθώς και υπεύθυνος του τομέα Βιομηχανικής Ανάπτυξης Μακεδονίας. Αλλά και τότε, παρά τις τεράστιες ευθύνες που του δημιουργούσαν οι υψηλές και τιμητικές θέσεις που του εμπιστεύτηκε η Πολιτεία, δε σταμάτησε την ενασχόλησή του με την Ιστορία, τη Λογοτεχνία και την Ποίηση. Παρέμεινε σε όλη του τη ζωή ένας ακούραστος εργάτης του πνεύματος.

Έφυγε από κοντά μας, στις 3 Σεπτεμβρίου 1979, σε ηλικία 72 ετών, αφήνοντας σε μας σαν παρακαταθήκη - πέρα από το συγγραφικό του έργο - τον αδαμάντινο χαρακτήρα του και τον ενάρετο τρόπο ζωής του. Ας τον θυμόμαστε πάντα. 

Γ. Κ. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ

Σπήλιος Π. Σπηλιάκος

Γ. Κ. ΣΠΗΛΙΑΚΟΣ